Respijtzorg: wat is het?

Zorgt u voor een partner, ouder, familielid of andere naaste? Dan bent u waarschijnlijk mantelzorger. Mantelzorg geeft voldoening, maar kan ook zwaar zijn. Zeker wanneer de zorg steeds meer tijd en energie vraagt. Daarom is het belangrijk dat er ook ruimte blijft voor rust, werk, familie, sociale contacten en tijd voor uzelf.

Respijtzorg kan daar bij helpen. Maar wat is respijtzorg precies, welke vormen zijn er en wanneer kunt u hiervan gebruikmaken?

Wat is respijtzorg?

Respijtzorg betekent letterlijk: onderbreking van de zorg. En is dan ook een verzamelnaam voor tijdelijk vervangende zorg. De zorg voor uw naaste wordt tijdelijk gedeeltelijk of geheel overgenomen door iemand anders. Daardoor krijgt u als mantelzorger de gelegenheid om even adem te kunnen halen en helpt om de zorg voor de naaste langer vol te kunnen houden.

Deze vervangende zorg kan een paar uur zijn, een dag, een nacht of meerdere dagen. Respijtzorg kan eenmalig worden ingezet, maar ook regelmatig terugkomen. Het doel hierbij is niet om de mantelzorg volledig over te nemen, maar om de mantelzorger tijdelijk te ontlasten.

Welke vormen van respijtzorg zijn er?

Respijtzorg kan op verschillende manieren worden georganiseerd, bijvoorbeeld thuis of op een zorglocatie. Welke vorm het beste past, hangt af van uw situatie, de zorgvraag van uw naaste en de hoeveelheid ondersteuning die u nodig heeft.

Bij uw naaste thuis

Iemand anders komt tijdelijk bij uw naaste thuis, dat kan bijvoorbeeld een vrijwilliger, begeleider of professionele zorgverlener zijn. Dit kan nachtopvang zijn maar ook iemand die overdag uw naaste gezelschap houdt. Uw naaste blijft in de vertrouwde omgeving, terwijl u even tijd voor uzelf heeft.

Dagopvang/dagbesteding

Uw naaste gaat één of meerdere dagen in de week naar een passende locatie, dit is zonder overnachting. Daar is begeleiding, zorg en vaak een programma met activiteiten.

Logeerzorg

Logeerzorg is een vorm van respijtzorg waarbij degene die zorg nodig heeft tijdelijk ergens anders verblijft en daar ook overnacht. Dit kan bijvoorbeeld in een zorginstelling of een speciale logeerlocatie zijn. Dit kan voor één nacht zijn, maar ook voor meerdere nachten. Tijdens dit verblijf is de benodigde zorg aanwezig.

Wanneer komt iemand in aanmerking voor respijtzorg?

Respijtzorg is er voor mensen die voor een ander zorgen en tijdelijk ondersteuning nodig hebben bij het overnemen van de zorg. Het kan bijvoorbeeld worden ingezet wanneer de zorg steeds intensiever wordt, u op vakantie wilt of dat u merkt dat de combinatie van mantelzorg en het eigen leven moeilijk wordt.

U hoeft dus niet eerst volledig overbelast te zijn voordat u over respijtzorg kunt nadenken. Regelhulp noemt vervangende zorg bijvoorbeeld als mogelijkheid wanneer u overbelasting wilt voorkomen of wanneer u tijdelijk weg wilt.

Wordt respijtzorg vergoed?

Of respijtzorg wordt vergoed, hangt af van uw situatie, de zorgvraag van uw naaste en de vorm van respijtzorg.

Zo kan respijtzorg vergoed worden door:

• Bij respijtzorg vanuit de Wet maatschappelijk ondersteuning (Wmo). Elke gemeente heeft hiervoor zijn eigen regels, doe hier dus navraag naar bij uw eigen gemeente.
• Bij zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz).
• Zorgverzekeraar (Zvw): vanuit sommige aanvullende verzekeringen wordt respijtzorg vergoed, informeer hiernaar bij uw zorgverzekeraar.
• Ook een persoonsgebonden budget (pgb) kan soms onder voorwaarden worden gebruikt.

In sommige situaties zijn de kosten voor eigen rekening. Het is daarom altijd goed om eerst contact op te nemen met de betreffende organisatie om een duidelijk beeld te krijgen van de kosten en vergoedingen.

Respijtzorg aanvragen, hoe doe ik dat?

Hoe u de tijdelijke zorg aanvraagt hangt of van uw situatie en welke vorm van tijdelijke zorg er nodig is.

Een eerste stap kan zijn om contact op te nemen met:

1. Uw gemeente of het Wmo-loket: voor informatie over ondersteuning vanuit de Wmo.
2. Het zorgkantoor: wanneer uw naaste Wlz-zorg ontvangt.
3. De zorgverzekeraar: om te bekijken of er vanuit de verzekering mogelijkheden zijn.
4. Een lokale mantelzorgorganisatie: voor advies en ondersteuning bij het vinden van passende respijtzorg.
5. Een zorgaanbieder die logeerzorg aanbiedt: om te bespreken welke mogelijkheden er zijn en wat uw naaste nodig heeft. Lees hier meer over logeerzorg bij Korian.

Respijtzorg is geen luxe, denk er tijdig over na

Als mantelzorger kunt u het gevoel hebben dat u de zorg niet zomaar uit handen kunt geven. Misschien denkt u: “Het gaat nog wel” of “Ik wil mijn partner of ouder niet tot last zijn.”

Toch is af en toe afstand nemen geen teken dat u tekortschiet als mantelzorger. Het is juist een manier om de zorg vol te kunnen houden.

Respijtzorg geeft u de mogelijkheid om even op adem te komen, terwijl uw naaste goede en passende zorg ontvangt.

Een adempauze voor de mantelzorger én goede zorg voor de naaste: dat is waar respijtzorg om draait.